Onderzoek en wetenschap

Op het St. Nicolaaslyceum vinden wij dat leerlingen zo vroeg mogelijk in contact moeten komen met allerlei vormen van wetenschappen en wetenschappelijk handelen en denken. Dat gebeurt vooral in de bovenbouw waar bij veel vakken over wetenschappelijk onderzoek wordt gesproken. Ook wordt er geoefend met wetenschappelijk onderzoek bijvoorbeeld tijdens profielwerkstuk dat alle leerlingen voor hun eindexamen moeten hebben gedaan.

Bij het project Waddenzee heeft een aantal leerlingen van het Nicolaas veldonderzoek gedaan op Ameland. Ze hebben onderzocht, met behulp van interviews met vissers, overheidsinstellingen als de Nederlandse Mededingingsautoriteit en brancheorganisaties en door veldwerk ter plaatse, wat de gevolgen zijn van gasboringen, klimaatverandering, vervuiling en toerisme. Vervolgens hebben ze aanbevelingen gedaan aan de ministers van Nederland, Duitsland en Denemarken.

Een dergelijk project past heel goed in het concept van onderzoekend leren. Onderzoek en wetenschap zijn, naast sport en cultuur, de derde belangrijke pijler waarop het onderwijs op het Nicolaas is gebaseerd.

Onderzoekend leren probeert leerlingen te prikkelen door hen te confronteren met bijzondere verschijnselen, waarvoor niet onmiddellijk een verklaring voorhanden is. Het is dan aan de leerlingen om, samen met docenten en onderzoekers, een hypothese op te stellen en te onderzoeken of deze hypothese juist is. Leerlingen worden beschouwd als onderzoekers die werken aan de oplossing van een probleem dat in een vakgebied aan de orde is.

Onderzoekend leren maakt gebruik van de wetenschappelijke methode waarbij onderzoekers de volgende stappen doorlopen:
· Bestudeer het fenomeen dat je wilt beschrijven. Verzamel gegevens, en doe metingen.
· Denk na over je metingen, en verzin een hypothese die de metingen en andere gegevens kan verklaren.
· Voorspel op basis van de hypothese iets dat je nog niet eerder hebt gemeten.
· Controleer of test dat de voorspellingen uitkomen door de juiste nieuwe metingen uit te voeren.
· Evalueer of de hypothese juist kan zijn. Als niet alle voorspellingen uitkomen, dan was de hypothese onjuist. Vorm in zo'n geval een nieuwe hypothese. Als de voorspellingen juist waren, maak dan meer voorspellingen en test de hypothese nog meer.

Op het Nicolaaslyceum is het HISPARC-project een ander voorbeeld van onderzoekend leren.Met behulp van een detector meten leerlingen van vwo-6 de snelheid van hoogenergetische deeltjes uit de ruimte. Doel van het onderzoek is het bepalen van de energie en de richting van de primaire kosmische straling uit eigenschappen van een door een kosmisch deeltje geinduceerde deeltjeslawine, met als doel de bronnen van de hoogst energetische straling op te sporen.
We willen onderzoekend leren in zoveel mogelijk vakgebieden toepassen. We zorgen ervoor dat leerlingen in staat zijn een onderzoek uit te voeren, dat ze binnen hun onderzoek verantwoorde keuzes kunnen maken en dat ze in staat zijn met verantwoorde conclusies te komen.